როგორ აღვადგინოთ კავშირი კონფლიქტის შემდეგ

ყველაზე ახლო ადამიანებსაც ეწყინებათ ერთმანეთის, არასწორად გაიგებენ სიტყვებს და ზოგჯერ იმაზე მკაცრად უპასუხებენ, ვიდრე სურდათ. კონფლიქტი თავისთავად ურთიერთობის მარცხი არ არის. უფრო ბევრს ამბობს ის, რაც შემდეგ ხდება: დუმილი, თავდაცვა და ანგარიშსწორება — თუ დაბრუნება, მოსმენა და აღდგენა.

აღდგენა არ ნიშნავს ყველაფრის სწრაფად დავიწყებას. ის არის პროცესი, სადაც ორივე მხარე ცდილობს გაიგოს, რა დაზიანდა და რა სჭირდება კავშირს უსაფრთხოების დასაბრუნებლად.

ჯერ სხეულს მიეცი დამშვიდების დრო

ძლიერი ემოციისას გონება საფრთხეს ეძებს და სხვის სიტყვებს ყველაზე მტკივნეული მნიშვნელობით კითხულობს. ასეთ მდგომარეობაში „ყველაფრის ახლავე გარკვევა“ ხშირად მეორე კამათს ქმნის.

პაუზა სასარგებლოა, თუ ის დასჯა არ არის. თქვი კონკრეტულად: „ახლა ძალიან დაძაბული ვარ. ოცდაათი წუთი მჭირდება და რვა საათზე ამ საუბარს დავუბრუნდები“. დაბრუნების დრო პაუზას მიტოვების განცდისგან იცავს.

დაიწყე განზრახვით

საუბრის დასაწყისში დაასახელე საერთო მიზანი: „მინდა ერთმანეთს გავუგოთ და არა დავამტკიცო, ვინ არის ცუდი“. ეს ფრაზა კონფლიქტს სასამართლოდან თანამშრომლობის სივრცეში გადაჰყავს.

მიზანი შეიძლება იყოს ურთიერთობის შენარჩუნება, საზღვრის გარკვევა, მომხდარის გაგება ან პრაქტიკული შეთანხმება. თუ მიზნები რადიკალურად განსხვავდება, ამის დანახვაც მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა.

აღწერე გავლენა ბრალდების გარეშე

ფრაზა „შენ ყოველთვის…“ ადამიანს მთლიანად განსჯის და თავდაცვას იწვევს. უფრო ზუსტია ოთხი ნაწილი:

1. რა მოხდა კონკრეტულად;
2. რა იგრძენი;
3. რა მნიშვნელობა მიეცი იმ მომენტში;
4. რა გჭირდება ახლა.

მაგალითად: „როცა საუბრისას ტელეფონს უყურებდი, თავი უყურადღებოდ ვიგრძენი და ვიფიქრე, რომ ეს თემა შენთვის მნიშვნელოვანი არ იყო. მინდა ათი წუთი მხოლოდ ამაზე ვისაუბროთ“.

მოუსმინე პასუხისთვის მზადების გარეშე

მოსმენისას ხშირად უკვე საწინააღმდეგო არგუმენტს ვაწყობთ. სცადე ჯერ სხვისი ნათქვამის მოკლე დაბრუნება: „თუ სწორად გავიგე, შენთვის ჩემი ტონი იყო მტკივნეული, თუნდაც შინაარსს ეთანხმებოდე“. შემდეგ ჰკითხე, რამე ხომ არ გამოგრჩა.

გაგება ავტომატურად თანხმობა არაა. შეგიძლია სხვისი გამოცდილება დაინახო და საკუთარ ვერსიასაც ინარჩუნებდე.

ბოდიში პასუხისმგებლობას უნდა შეიცავდეს

„ვწუხვარ, თუ გეწყინა“ პასუხისმგებლობას მთლიანად მეორე ადამიანის რეაქციაზე ტოვებს. აღდგენითი ბოდიში უფრო კონკრეტულია:

• ვაღიარებ, რა გავაკეთე;
• მესმის, რა გავლენა ჰქონდა;
• არ ვამატებ დაუყოვნებლივ გამართლებას;
• ვამბობ, რას შევცვლი შემდეგ ჯერზე.

მაგალითად: „საუბარი გაგაწყვეტინე და შენი აზრი დავამცირე. მესმის, რომ ამან შეიძლება მარტო დაგტოვა. შემდეგ ჯერზე ჯერ ბოლომდე მოგისმენ და თუ პაუზა დამჭირდება, პირდაპირ გეტყვი“.

შეთანხმება ქცევად აქციე

„ვეცდებით უკეთესად“ კეთილი განზრახვაა, მაგრამ გაურკვეველი. შეთანხმდით ხილულ მოქმედებაზე: კამათისას შეურაცხმყოფელ სიტყვებს არ გამოვიყენებთ; პაუზის შემდეგ კონკრეტულ დროს დავბრუნდებით; კვირაში ერთხელ დაგროვილ საკითხებზე მშვიდად ვისაუბრებთ.

ნდობა მხოლოდ სიტყვით არ ბრუნდება. მას განმეორებითი, პროგნოზირებადი გამოცდილება აღადგენს.

ურთიერთობის სიმტკიცე იმით არ იზომება, არასოდეს ტყდება თუ არა კავშირი. ის ჩანს იმაში, როგორ ვუბრუნდებით ერთმანეთს გატეხვის შემდეგ.

ყველა კავშირი აღდგენადი არ არის

აღდგენა ორმხრივ მონაწილეობას მოითხოვს. თუ ერთი მხარე მუდმივად უარყოფს ფაქტებს, დაგცინის, გემუქრება, საზღვრებს არღვევს ან ბოდიშს ცვლილების გარეშე იმეორებს, მარტო უკეთესი კომუნიკაცია საკმარისი ვერ იქნება. უსაფრთხოება ურთიერთობის შენარჩუნებაზე მნიშვნელოვანია.

ჯანმრთელ კავშირში დაბრუნება ნელა, მაგრამ შესამჩნევად ზრდის სიცხადეს. ორივე ადამიანს მეტი ადგილი რჩება სიმართლისთვის, პასუხისმგებლობისთვის და მომდევნო განსხვავების ნაკლები შიშით შეხვედრისთვის.

კონფლიქტის პრევენციისთვის სასარგებლოა ემოციური საზღვრების მშვიდად დასახელებაც.